Hướng dẫn mẹ cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh an toàn tại nhà

Những ngày đầu sau sinh, bên cạnh cho bé bú hay thay tã, chăm sóc rốn cũng là một trong những mối quan tâm hàng đầu của nhiều mẹ bỉm. Chỉ một vài thao tác chưa đúng cũng có thể khiến vùng rốn của trẻ bị kích ứng hoặc tăng nguy cơ nhiễm khuẩn. Vậy cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh như thế nào để giúp rốn nhanh khô và mau lành? Hãy cùng Home Care tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây nhé.

Vì sao cần phải vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh?

Sau khi em bé chào đời, dây rốn sẽ được cắt và để lại một đoạn cuống rốn ngắn trên thành bụng. Trong khoảng từ 7–14 ngày đầu, cuống rốn sẽ dần khô lại, chuyển màu và tự rụng. Đây là giai đoạn vùng rốn còn khá nhạy cảm, nếu không được chăm sóc đúng cách sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và gây viêm nhiễm.

Vệ sinh rốn mỗi ngày giúp loại bỏ bụi bẩn, dịch tiết và giữ vùng rốn luôn sạch, khô ráo. Nhờ đó, cuống rốn có thể khô nhanh hơn và rụng theo quá trình sinh lý tự nhiên.

Bên cạnh đó, trong quá trình vệ sinh, mẹ cũng có thể quan sát tình trạng rốn của bé để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường như sưng đỏ, rỉ dịch, chảy mủ hoặc có mùi hôi. Khi được phát hiện sớm, trẻ sẽ được thăm khám và xử trí kịp thời, hạn chế nguy cơ nhiễm trùng lan rộng.

Hướng dẫn mẹ cách vệ sinh rốn cho trẻ đơn giản tại nhà

Quy trình chăm sóc rốn cho em bé không quá phức tạp, tuy nhiên đòi hỏi sự tỉ mỉ và cẩn trọng trong từng thao tác. Mẹ có thể thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Chuẩn bị dụng cụ và vệ sinh tay

Trước khi bắt đầu, mẹ cần chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ y tế sạch bao gồm:

• Bông gạc tiệt trùng.
• Nước muối sinh lý 0.9%.
• Khăn bông mềm, sạch.

Trước khi chạm vào rốn của bé, mẹ cần rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước sạch, sau đó lau khô. Đây là bước quan trọng giúp giảm nguy cơ đưa vi khuẩn từ tay sang vùng rốn của bé.

Bước 2: Quan sát toàn bộ vùng rốn

Mẹ nhẹ nhàng tháo tã và áo của bé ra để lộ vùng rốn. Hãy quan sát kỹ chân rốn, thân cuống rốn và vùng da xung quanh. Mẹ kiểm tra xem rốn có biểu hiện ướt, chảy dịch, sưng đỏ hay phát ra mùi hôi bất thường nào không.

Bước 3: Lau sạch vùng rốn bằng nước muối sinh lý

Mẹ thấm một lượng vừa đủ nước muối sinh lý 0.9% vào gạc tiệt trùng. Thao tác lau rốn được thực hiện theo nguyên tắc từ nơi sạch nhất đến nơi ít sạch hơn:

• Lau chân rốn: Mẹ nhẹ nhàng nâng cuống rốn lên, dùng gạc ẩm lau xoay tròn quanh chân rốn để loại bỏ các chất dịch bẩn tích tụ.
• Lau thân và mặt cắt cuống rốn: Thay một miếng gạc mới, thấm nước muối sinh lý rồi lau nhẹ từ phần thân cuống rốn lên đến mặt cắt phía trên.
• Lau vùng da xung quanh: Dùng miếng gạc khác lau nhẹ vùng da viền xung quanh rốn trong bán kính khoảng 2 – 3 cm.

Bước 4: Giữ rốn khô và thông thoáng

Sau khi vệ sinh xong, để rốn khô tự nhiên rồi mặc tã cho bé. Khi đóng tã, mẹ nên gấp mép tã xuống dưới cuống rốn để tránh cọ xát và hạn chế nước tiểu làm ẩm vùng rốn. Ngoài ra, mẹ nên thay tã thường xuyên, giữ vùng bụng của bé luôn khô ráo và sạch sẽ.

Sai lầm phổ biến khi chăm sóc rốn cho bé mẹ cần tránh

Nhiều cha mẹ vì quá lo lắng nên áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng hoặc chăm sóc chưa đúng cách khiến quá trình lành rốn kéo của con dài hơn. 

• Tự ý đắp các loại lá cây, thuốc nam: Một số gia đình có thói quen rắc thuốc bột, giã lá cây đắp lên cuống rốn với mong muốn rốn mau rụng. Phương pháp này chứa rất nhiều rủi ro, dễ tăng nguy cơ nhiễm khuẩn rốn.
• Cố kéo cuống rốn khi chưa tự rụng: Khi thấy cuống rốn bắt đầu khô và chỉ còn dính một phần nhỏ, nhiều mẹ có xu hướng dùng tay giật nhẹ cho cuống rốn rời ra. Thao tác này làm tổn thương mạch máu và dẫn đến chảy máu kéo dài ở chân rốn.
• Để tã che phủ cuống rốn: Tã che kín cuống rốn khiến vùng rốn dễ bị ẩm do nước tiểu hoặc mồ hôi. Môi trường hầm bí, thiếu không khí khiến vùng rốn bị đọng ẩm, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển mạnh mẽ.
• Chạm tay vào rốn nhiều lần: Nhiều người thường xuyên sờ hoặc kiểm tra rốn bằng tay. Nếu tay chưa được vệ sinh sạch, vi khuẩn có thể xâm nhập vào vùng rốn của trẻ.
• Tắm bé nhưng không lau khô rốn: Sau khi tắm, nếu vùng rốn còn đọng nước, cuống rốn sẽ lâu khô hơn. Vì vậy, mẹ nên dùng khăn mềm thấm nhẹ quanh rốn rồi để khô tự nhiên.
• Sử dụng cồn nồng độ cao: Tự ý dùng cồn 90 độ để sát trùng rốn làm làn da mỏng của em bé bị bỏng rát, kích ứng. Mẹ chỉ nên ưu tiên sử dụng nước muối sinh lý 0.9% dịu nhẹ.

=> Xem ngay video Lưu ý quan trọng khi chăm sóc rốn cho bé yêu 

Dấu hiệu rốn bé bị nhiễm trùng mẹ cần đưa đi khám ngay

Nhiễm trùng rốn nếu không phát hiện kịp thời sẽ gây ra những ảnh hưởng tiêu cực tới sức khỏe của em bé. Trong quá trình chăm sóc hằng ngày, mẹ cần đưa bé đến các cơ sở y tế chuyên khoa ngay khi nhận thấy những biểu hiện bất thường sau:

• Vùng da xung quanh chân rốn sưng tấy, đỏ rực hoặc lan rộng ra vùng da bụng.
• Rốn rỉ dịch mủ màu vàng, xanh hoặc có mùi hôi hôi khó chịu kéo dài.
• Rốn bị chảy máu tươi liên tục, khó cầm sau khi vệ sinh.
• Trẻ có biểu hiện sốt, quấy khóc liên tục, bỏ bú, lờ đờ hoặc đau đớn mỗi khi mẹ chạm nhẹ vào vùng bụng xung quanh rốn.
• Cuống rốn chậm rụng, quá 3 tuần vẫn còn ướt và không có dấu hiệu khô lại.

Các câu hỏi thường gặp về vệ sinh rốn cho bé (FAQ)

1. Mỗi ngày nên vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh mấy lần?

Mẹ nên tiến hành vệ sinh rốn cho em bé từ 1 đến 2 lần mỗi ngày. Thời điểm thích hợp nhất là ngay sau khi tắm xong hoặc những lúc tã lót bị tràn làm dính bẩn vào vùng rốn của con.

2. Trẻ sơ sinh chưa rụng rốn có tắm được không?

Em bé chưa rụng rốn vẫn có thể tắm rửa bình thường. Tuy nhiên, mẹ nên ưu tiên phương pháp tắm lau hoặc tránh ngâm vùng cuống rốn quá lâu trong nước, sau khi tắm xong cần dùng gạc sạch thấm khô rốn ngay lập tức.

Kết luận 

Hy vọng những chia sẻ về cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh trên đây sẽ giúp mẹ có thêm kiến thức hữu ích để chăm sóc vùng rốn cho bé đúng cách, hỗ trợ rốn nhanh khô và hạn chế nguy cơ nhiễm trùng trong những ngày đầu đời. Đừng quên theo dõi Home Care để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích về chăm sóc mẹ và bé, đồng hành cùng mẹ trên hành trình nuôi con khỏe mạnh và phát triển toàn diện.